سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

سير منطقي و اخلاقي استيضاح در نگاه امام(ره)

نمايندگان محترم و خواهران و برادران گرامي! مسئله بسيار مهم است. آبرو و حيثيت يک مسلمان يا يک انسان در کار است. چه بسا با يک انحراف شما يک انسان آبرومند در جامعه ساقط شود و شرف يک مؤمن خدشه‏ دار گردد...»
امام خميني(ره):استيضاح «نظارت» است نه «عيبجويي و انتقام!»
علي ورسه اي
بي ترديد استيضاح، اگر به هدف «نظارت» باشد حق نمايندگان و از اختيارات و صلاحيت قوه مقننه در اصل89 قانون اساسي است. پس نمايندگان با استفاده از ابزار قانون، مي توانند عملکرد وزرا يا وزير را زير ذره بين گرفته، تمام رفتار‌ها و حرکات آنان را با دقت رصد کنند، اما با توجه به اينکه سوگند خورده اند به مصالح مردم و کشور پايبند باشند، لازم است توصيه هاي اخلاقي و قانوني در اين زمينه را همواره از وظايف اصلي و واقعي خويش بدانند و به آنها عمل نمايند.

اکنون فرازهايي از رهنمودهاي امام راحل (قدس سره) را ـ که همواره مشعلي فروزان و راهنمايي روشن براي مردم و مسئولان، به ويژه نمايندگان مجلس شوراي اسلامي است ـ در اينجا به جهت اهميت و تناسب آن با فضاي امروز، مرور مي کنيم تا شايد طراحان استيضاح، در مباحثات سياسي و جلسات استيضاح، آداب و اخلاق اسلامي را رعايت کنند و از تحميل عقيده و اعمال غرض و احيانا تسويه حساب هاي باندي و جناحي بپرهيزند:

1. گامهاي قبل از اسيتضاح

«اگر انحرافي ديديد، نخست بدون سر و صدا دنبال تحقيق رويد. پس از آنکه مسلّماً معلوم شد، قبل از کشيده شدن به مجلس، با طرف به گفتگو بنشينيد، و مسئله را حتي الامکان با خود او حل کنيد. اگر در اين مرحله توفيق حاصل نشد، در کميسيون مربوط او را بخواهيد، و با کمک دوستان فيصله‏ دهيد. و اگر فيصله نشد و شخص مذکور مي‏خواهد برخلاف مصالح اسلام و کشور و ملت عمل کند و در انحراف پافشاري نمايد، حفظ مصلحت عمومي و اسلام مقدّم است بر حفظ مصلحت شخص، هرکس باشد؛ در اين صورت تقاضا کنيد و با استدلال و منطق، بدون کوچک‌ترين اهانت، مطلب را عرضه کنيد. و مهلت دهيد تا در محيطي آرام و بي‏تشنج از خود دفاع کند. در اين موقع مجلس به هرچه تکليف قانوني و شرعي دارد عمل کند، بي کوچک‌ترين توهين...»

2. استيضاح «نظارت» است نه «عيبجويي»

«شک نيست که مجلس به همه امور کشور نظارت دارد؛ و حق نمايندگان است که از هر انحراف و خلافي که از وزرا و ادارات مي‏بينند به حکم قانوني جلوگيري کنند و دولت را تا حد استيضاح بکشانند، لکن فرقهاست بين «نظارت و استيضاح»، و «بين عيبجويي و انتقامگيري».

3. تشخيص معيارهاي الهي و غير الهيِ استيضاح، سخت نيست

«اين فرق را همه کس پس از رجوع به وجدان خويش مي‏فهمد. انسان با کمي تفکر در حال خود تشخيص مي‏دهد که احضار دولت يا وزير براي خدا و مصالح اسلام و کشور است و در آن جز هدايت و جلوگيري از انحراف و حفظ مصالح ملت چيز ديگري دخالت ندارد؛ يا از معيارهاي غيرالهي، چون حُبّ و بغض، دوستي و دشمني، هواهاي نفساني چون خودنمايي، عرض اندام و از اين قبيل مکايد نفساني و شيطاني، برخوردار است...»

4. هر ادعايي در استيضاح بايد همراه با شواهد و دلايل محکم باشد و الا دست شيطان در کار است

«معيار الهي آن است که اثبات مدعا مبني بر استدلال و شواهد متقن باشد، و از کلمات نيشدار و اهانت آميز و کردار ناروا مبرّا باشد. و در غير اين صورت، بايد دانست که دست شيطان و نفس امّاره بالسوء در کار است و گوينده بازيچه هواي نفس است...»

5 . چه بسا با يک انحراف شما (نمايندگان)، يک انسان آبرومند در جامعه ساقط شود

«نمايندگان محترم و خواهران و برادران گرامي! مسئله بسيار مهم است. آبرو و حيثيت يک مسلمان يا يک انسان در کار است. چه بسا با يک انحراف شما يک انسان آبرومند در جامعه ساقط شود و شرف يک مؤمن خدشه‏ دار گردد...»

«...گاهي بعضي نطق‌ها موجب تأسف بسيار و تأثر است؛ و چه بسا که اهانت به يک مسلمان و مؤمن را به حد اعلي‏ مي‏کشاند و حيثيات انسان‌ها را لکه‏ دار مي‏کند؛ و گاهي ارقام و اقلام بسيار از گوشه و کنار اعم از صحيح و فاسد جمع آوري مي‏کند و با آبروي دولت و اشخاص، بلکه مجلس بازي مي‏کند؛ و مجلس شوراي اسلامي را بي‏توجه همچون مجلس طاغوت مي‏نمايد و مورد تاخت و تاز اعراض مسلمانان در سراسر کشور قرار مي‏دهد. آقايان مي‏دانند مجلس اسلامي که حاصل سالهاي دراز رنج و زحمت و خونهاي محترم صد‌ها هزار شهيد و جانباز است براي تحقق احکام نوراني اسلام و تحول از رژيم طاغوت به رژيم الهي ـ اسلامي است. نمايندگان آن بايد از اخلاق اسلامي بالا و والايي برخوردار باشند؛ و خداي بزرگ را حاضر و ناظر بر اعمال و گفتار خود بدانند، و از رفتار و گفتار رژيمهاي طاغوتي احتراز نمايند...»
(صحيفه امام، ج‏۱۸، صص466 ـ ۴۶۸)
telegram 19dey.com

تگها: استيضاح, نمايندگان, امام خميني(ره):

شامل تصویر کد امنیتی به صورت CAPTCHA.

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٢۵-٠۵-١٣٩٣, ١۶:٣۵