سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

مهرداد خلیلی استاد گزارش نویسی در گفت وگو با 19دی:

وضعیت فعلی مطبوعات ایران بحرانی است

وضعیت فعلی مطبوعات ایران بحرانی و در شرایط رکود به سر می برد و این اتفاق باعث ناخشنودی جامعه مطبوعاتی است.

 

فاطمه محمدی

در مورد مشکلات و سطح مطبوعات ایران نقدها و راهکارها با مهرداد خلیلی گزارشگر باسابقه 24 ساله در مطبوعات ایران و استاد گزارش نویسی در مرکز مطالعات رسانه که در سابقه کاری خود سردبیری روزنامه کسب و کار، عضو شورای سردبیری روزنامه حیات نو، سردبیر سایت خبری امید نیوز، سردبیر سرویس اجتماعی روزنامه هایی نظیر اعتمادو ایران را دارد به گفت وگو پرداختیم که مشروح آن را درادامه می خوانید:

روزنامه نگاری ایران در چه وضعیتی قرار دارد؟

وضعیت فعلی مطبوعات ایران بحرانی و در شرایط  رکود به سر می برد و این اتفاق باعث ناخشنودی جامعه مطبوعاتی است.

روزنامه نگاران ما با وجود احساس خطری که از شبکه های مجازی دارند هنوز موفق نشدند که خود را برای رقابت با این رسانه های مدرن تجهیز و رسالت خود را ایفا کنند.

برای روزنامه نگاری و بویژه گزارش نویسی هدف گذاری نشده و به صورت آزمون وخطا در کشور ما انجام می شود که این امر خطاهای روزنامه نگاری را افزایش می دهد.

با پرهیز از احساسات، بدست آوردن اطلاعات دقیق وموثق و لمس موضوع از نزدیک می توان گزارشگری را در کشور زنده کرد.

در نشریات ما گزارش تحلیلی با در نظر نگرفتن این فاکتورها و با تحلیل های سطحی ارائه می شود که این تحلیل از اساس غلط است.

رسانه های ایران فرصت را در اختیار عده ای محدود نهاده اند

تقص اطلاعات و آمار و نبود مصاحبه با افراد گوناگون به شدت در رسانه های ما مشاهده می شود و آزار دهنده است؛ برخی روزها مصاحبه یک کارشناس در یک روز در پنج روزنامه کشور منتشر می شود که این یعنی ضعف رسانه ای در جذب کارشناسان جدید و کشف افراد صاحب نظر که به گروه های خاصی فرصت می دهد که فقط صحبت های خودشان را به جامعه دیکته کنند این اتفاق بسیار خطرناکی برای رسانه های ایران است.

غلبه خبرنگاران خانم، سبب غفلت از مسائل مردان شده

راهکارهای دیگر جهت ارتقای جایگاه رسانه ها چیست؟
 آنچه باید در اولویت باشد بازآموزی و آموزش های تخصصی و به روز به روزنامه نگاران است.

یک نکته ای که از آن غفلت شده این است که برای پرداختن متعادل به موضوع های مختلف در حوزه زنان و مردان باید جنسیت در رسانه ها به تعادل برسد.

در حال حاضر باید بگویم که غلبه جنسیتی خانم ها در حوزه گزارشگری باعث ضعف شده زیرا همه مسائل اجتماعی مربوط به خانم ها نیست و بسیاری از مسائل نیازمند نگاه غیر جنستی است.

متاسفانه نگاه جنسیتی برخی گزارشگران ما کاملا در جامعه اثر می گذارد و احساسات بیش از منطق در گزارش ها است.

این موضوع به مرد و زن ربطی ندارد محدودیت هایی در حوزه گزارش است که با تشکیل یک تیم از مرد و زن می توان محدودیت ها ونیازها را برطرف کرد.

یک مثال در مورد نگاه جنسیتی بیان فرمایید؟
من معتقدم خانم ها حدود بیش از دو سوم جمعیت فعال رسانه های کشور را تشکیل می دهند، مانند دهه ۶۰ که آقایان تحریریه های ایران را اشغال کرده بودند آن زمان هم نگاه جنسیتی وجود داشت و بسیاری از مسائل مربوط به خانم ها دیده نمی شد.

هم اکنون برعکس شده زیرا آقایان به دلیل درآمد پایین این شغل را ترک می کنند و غلبه یک جنس در جمعیت روزنامه نگاران سبب شده که نتوان تحلیل درستی از فضای پیرامونی داشت.

طبیعی است که خانم ها و آقایان در حوزه خودشان می توانند ارتباطات اجتماعی داشته باشند و برای پالایش و بررسی دقیق جامعه باید نگاه دو طرف را داشت.

علاوه بر این محدودیت هایی برای خانم ها و آقایان وجود دارد گزارشگران خانم نمی توانند در برخی مراکز و برخی ساعات شبانه روز حضور پیدا کنند.

هنر نویسندگی مطلب را ماندگار می کند

روزنامه ها با وجود شبکه های مجازی یا رسانه های صوتی و تصویری چگونه می توانند ماندگار شوند؟
شبکه های مجازی هیجان ساز هستند اما روزنامه تفکر ساز است؛ شور وهیجان در جامعه با دو ابزار خبر و پیام های کوتاه فست وودی کانال ها امکان پذیر است اما ابزار ماندگاری و درونی سازی باورها درمخاطب، گزارش و مقاله است.

در روزنامه نمی شود پیام های توییتری و متن صد کلمه ای که مخاطب در شبکه های مجازی می خواند را منتشر کرد باید از هنر نویسندگی، استدلال و تصویرسازی استفاده شود تا مخاطب باور کند و برایش ماندگار شود و به آن بها دهد.

 در دوره ای روزنامه نگاران فقط اخبار را انتشار می دادند اما خوشبختانه روزنامه ها پذیرفتند که اسیر خبر نباشند و از پیگیری آن دست برندارند و به سمت تهیه گزارش های تحلیلی حرکت کنند که این حرکت مثبتی است که شاید نتیجه تغییر نسل وعادت روزنامه نگاران ما باشد.

با این اوصاف می شود گفت مفصل نویسی را با هنر نویسندگی، استدلال و تصویرسازی باید در روزنامه ها بکار برد؟
مفصل نویسی پنج هزار کلمه راجع یک موضوع نوشتن نیست اما دادن پیام های صد کلمه ای هم غلط است.

کیفیت، کارایی، تاثیرگذاری وضریب نفوذ رسانه ها در ایران چه میزان است؟
شاهد جرقه های خوبی از گزارش نویسی در مطبوعات بودیم اما تا رسیدن به یک روند درست و دائمی در روزنامه نگاری ایران جای کار بسیار دارد.

به عنوان مثال گزارش گورخواب ها فضای رسانه های داخلی وخارجی را تحت تاثیر قرار داد این نشان می دهد که مطلب خوبی واکنش و اثرپذیری زیادی برای مخاطب دارد.

تیتر، صفحه آرایی خوب، نحوه ارائه خبر و موضوع جدید و حساس نیست که جذب کم شده است.

تبدیل روزنامه به فضای مجازی اشتباهی اساسی است

متاسفانه غلبه فضای مجازی برای روزنامه نگاران ما آنقدر جدی شده که در حال تبدیل روزنامه به فضای مجازی مکتوب هستیم که این بسیار بد، خطای استراتژیک و بحران در حال روی دادن است.

همچنان برخی از روزنامه نگاران سنتی ایران در برابر این تغییر ضائقه مردم مقاومت می کند و روزنامه های خبری را منتشر می کنند که تیتر یک آن خبری است که دیروز اتفاق افتاده و همه اطلاع دارند در حالی که مردم در روزنامه دنبال خبر نیستند و ادامه این کار برایشان بحران تولید می کند.

روزنامه نگاری مدرن به دنبال نگرش و تحلیل جدید است.

به مطبوعات ایران از ۱۰ چه نمره ای می دهید؟
بیش از دو ونیم نمی توان داد.

مطبوعات ایران در خاورمیانه چه وضعیتی دارد؟
 به دلیل همگنی اجتماعی وسیاسی در خاورمیانه، شرایط مطبوعات این کشورها تقریبا مانند هم است

وضعیت مطبوعات لبنان در خاورمیانه بهتر است شاید ایران در حد عراق و افعانستان باشند

 ترکیه تا پیش از کودتا شرایط خوبی داشت الان آنان هم مانند ما هستند.

در آسیا کدام کشورها پیش تاز هستند؟
ژاپن و کره بسیار خوب کار می کنند.

مطبوعات ایران در مقایسه با مطبوعات کشورهای توسعه یافته چه شرایطی دارد؟
 از اساس این مقایسه غلط است زیرا روزنامه نگاری ما هیچ کدام از شرایط روزنامه نگاری در کشورهای توسعه یافته را ندارد.

روزنامه نگاری در ایران به سمت کشورهای عربی و به شیوه کارمندان پشت میز نشین پیش می رود که در دهه ۵۰ و ۶۰ هم اینگونه بود و تنها در دهه ۷۰ این فضا شکسته شد و نسل نویی از روزنامه نگاری ارائه شد.

مطبوعات ایران نیازهای مخاطب را برآورده نمی کنند
در حال حاضر وضعیت گزارش نویسی در مطبوعات را چگونه می بینید؟

متاسفانه گزارش نویسی ما فاقد روح تحلیل و تحقیق است؛ این نقطه ضعف بزرگی است که مطبوعات ما با آن روبرو هستند وبویژه در حوزه های اقتصادی و اجتماعی نتوانسته نیاز مخاطب را برطرف کند.

 گزارشگران ما وابسته به منابع اینترنتی شدند بی توجه به این که بسیاری از واقعیت ها در این حوزه ها قابل دسترسی نیست و صرفا نیازمند حضور، تحقیق، مشاهده و جست وجوی گزارشگر است.

گزارش تاثیرگذار بر جامعه، در پشت میز امکان پذیر نیست و مدیر و کارکنان یک نشریه باید بپذیرند که کارمند نیستند بویژه گزارشگران باید مانند مردم عادی و در بطن جامعه زندگی کنند.

در ایران به چه گزارش هایی بیشتر توجه می شود؟
متاسفانه در ایران فقط دو نوع گزارش خبری و توصیفی منتشر می شود در صورتی که حداقل ۳۰ مدل گزارش نویسی وجود دارد.

گزارش تحقیقی، گزارش از مکان، گزارش از شخص و گزارش از سفر در ایران کمرنگ است و به همین سبب تاثیرگذاری پایینی دارند.

گزارشگر اجتماعی مردم را ترغیب نکرده تا با یک گزارش از سفر به مکانی بروند بلکه گزارش ها یا از روی کتاب ها و اینترنت و یا رپورتاژ آگهی است و به این نحو گزارش هایی که در اینترنت هست دوباره مکتوب می شود و تاثیری بر غنی کردن اطلاعات گذاشته نمی شود.

ما به عنوان مخاطب باید اطلاعات را فراوری کنیم ارزش افزوده در آن بگنجانیم سپس به مخاطب بدهم.

مرغ و ژامبون را همه جا می فروشند، دلیل اقبال مردم به پیتزا این است که آشپز این مواد را با چاشنی هایی مخلوط و در دمایی آماده می کند که از خوردن آن لذت می برند؛ روزنامه نگار ما نیز به این شکل مواد خام به مخاطب می دهد که وی را جذب نمی کند.

مشکل خام فروشی را چگونه می توان برطرف کرد؟
گزارشگر یک روزنامه نگار با تجربه است باید کسب خبر را آموخته باشد و بداند که چگونه خبر را از منابع خبری کشف کند.

قرار نیست خبر را به گزارشگر بدهند باید کشف خبر داشته و آموخته باشد که اطلاعات را از منبع خبر و منابع مختلف کسب و تبدیل به گزارش کند اما این موضوع فراموش شده است.

از مصاحبه شونده می پرسیم نظرتون چیه؟ مشخص است نظر با هزار ملاحظه بیان می شود این سوال خاصی نیست باید گفت اطلاعات مرا تکذیب یا تایید کن و اطلاعات جدید در رابطه با آن بده.

میزان دسترسی به اطلاعات گزارشگران ایران چقدر است که بتوانند گزارش های تحقیقی بنویسند و یا حساب کشی از مسئولان داشته باشند؟
من مشکلات امروز را قبول دارم و می دانم که روزنامه نگاری سختی های فراوان دارد دراصل گزارشگری کار آسانی نیست اما هر کسی که از راه می رسد نمی تواند تلفنی گزارش تهیه کن این افت و با تبر زدن درخت گزارش نویسی است.

 

telegram 19dey.com

اخبار مرتبط

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٢٩-٠٩-١٣٩۶, ١٣:٣١

   

پر مبحث ترین ها