سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

آیت الله غروی در گفت وگو با ۱۹دی:

مسائل جاری کشور را به سمت اعتقادات مردم نکشانیم

بروز شده : ٢-١١-١٣٩۶, ٠٨:۵٩    نسخه چاپی    
مسئولان حواسشان جمع باشد لزومی ندارد که مسائل جاری را به سمت اعتقادات مذهبی مردم ببرند و هر جا که قصد این اقدام را دارند باید حساب شده و دقیق باشد.

فاطمه محمدی

چند روزی است که سخنرانی رییس جمهور در ارتباط با نقد مسئولان، در رسانه های رسمی و مجازی دست به دست می شود و مورد نقد و نظر قرار می گیرد وی در این سخنرانی گفته بود: «ما با انتقاد هیچ وقت مخالف نیستیم همه باید انتقاد شوند استثنا ندارد تمام مسئولین در کشور قابل نقد هستند ما درکشور امام معصوم نداریم حالا یک وقتی امام دوازدهم اگر ظهور پیدا کنند آن وقت هم می شود نقد کرد پیغمبر هم اجازه نقد می داد دیگر بالاتر از پیامبر که در تاریخ نداریم.

 وقتی پیغمبر یک صحبتی می کرد طرف بلند می شد روبروی پیغمبر می گفت این حرفی که می زنی نظر خودت هست یا خدا به تو وحی کرده؟ اگر می گفت نظر خداست قبول می کرد واگر می گفت نظر خودم هست انتقاد می کرد؛ ما در زمان حکومت معصوم هم نقد را داریم.»

این جملات با واکنش های بسیاری از منتقدان و روحانیان مواجه شد تا این که دفتر ریاست جمهوری در پیامی اعلام کرد که این سخنان تحریف شده  است.

رییس جمهور در نشست اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی بیان کرد: «ما به عنوان مسلمان باید میراث عظیم فقهی، شرعی و تاریخی خود را پاس بداریم ایجاد حکومت های مردم سالار در چارچوب موازین اسلامی از یک سو سبب می شود حضور سیاسی و اجتماعی دین وشکل و صورت قانونی و مردمی به خود بگیرد و از سوی دیگر میراث دینی و اسلامی را به بهترین وجه پایدار و استوار نماید.

برای ما بهترین الگو در مردمی بودن حکومت شیوه حکومت داری پیامبر عظیم شان اسلام است در الگوی متعالی حکومت نبوی اگر چه آن بزرگوار از جایگاه وحی و عصمت برخوردار بود و همه مومنان کلام وی را برخواسته از وحی الهی می دانستند و امروز هم می دانند اما وی در موضع زمامدار و حاکم هم با مردم مشورت می کرد و هم سوالات و اعتراضات آنان را با روی خوش می شنید و پاسخ می داد.

در حکومت موعد جهانی هم اگر چه خواستگاه آن هدایت و عصمت الهی است ولی اقبال و استقبال مردم است که آن را استقرار خواهد بخشید.

ما نیز که وظیفه تحقق میراث نبوی را بر دوش گرفته ایم با اعتقاد عمیق به آموزه های وحیانی، مردمی بودن نظام مان را باید در بازکردن سینه هایمان به روی نظرات و انتقادات مردم تحکیم ببخشیم تقویت مردم سالاری و توجه به نظرات مردم مهمترین راهبرد ما در تقابل با جهان غرب است ما با صندوق رای، تریبون های پارلمانی، مطبوعات، رسانه ها و شبکه های آزاد خود به غرب اعلام می کنیم که هیچ نیازی به دخالت شما نداریم.

اسلام دین مردم سالاری و دین صلح است نه دین جنگ اسلام از سلم برمی خیزد و ما چه در داخل و در چه در خارج از جهان اسلام باید با هم با صلح و مصالحه مشکلاتمان را حل کنیم.»

اما هجمه ها همچنان ادامه دارد و این مساله هنوز مورد ابهام است؛ دراین باره با آیت الله سید محمد غروی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، عضو پنج دوره شورای عالی حوزه های علمیه کشور، عضو هیات علمی گروه تفسیر پژوهشگاه اندیشه و فرهنگ، محقق، مولف و استاد حوزه و دانشگاه به گفت وگو پرداخیتم که مشروح آن در ادامه می آید:

در مورد سخنان رییس جمهور در نقد از مسئولان چه نظری دارید؟
این حق مردم است که نقد کنند اما سخنان آقای روحانی برای این که انتقاد را تحکیم کند اشاره کرد که نسبت به پیامبر(ص) و معصومین(ع) هم می توان نقد کرد و مقداری این جملات ابهام داشت که به دنبال آن انتقادهای متفاوت از سوی شخصیت های مختلف را شاهد بودیم.

باید گفت که این سخن آقای روحانی با عصمت پیامبر(ص) و ائمه معصومین ارتباط پیدا می کند و همان طور که ارتباط با علم آنان دارد.

فعلا وارد بحث کلامی نمی شوم و نظر بزرگان را نسبت به عصمت پیامبراکرم(ص) یا ائمه معصومین بیان می کنم که آنان از گناه و خطا معصوم هستند به این معنا که در ارتباط با ماموریت و مسئولیتی که دارند اشتباه نمی کنند و پیام ها را از خداوند می گیرند و باید به مردم منتقل کنند و تبیین، نگهداری و ابلاغ پیام ها را به درستی انجام می دهند.

بلکه بالاتر به دلیل این که آنان عالم هستند و علم به گذشته، حال و آینده دارند خطایی به دلیل خصوصیات نفسانی در آنان پیدا نمی شود در نتیجه عصمت داشته و در گفته ها و مواضع خود خطا ندارند زیرا گناه و اخلاق غیرالهی در آنان نیست که مانع شناخت صحیح آنان شود و یا این که با شناخت و از روی عمد خطا کنند.

 علم معصومین که به تعبیر ما علم غیب است ذاتی آنان نیست بلکه خداوند به آنان عطا کرده و علم آنان از حق گرفته شده است(علم ذاتی فقط منحصر به خداوند است).

در برخی روایات بیان شده که علم آنان به گونه ای است که اگر اراده کنند نسبت به قضیه ای علم پیدا می کنند شبیه به این که گاهی شماره تلفنی را از شما سوال می پرسند اگر فکر نکنید همان لحظه می گویید که یادتان نیست اما وقتی کمی تامل کنید به خاطر می آورید.

به این دلیل است که در روایات بیان شده که امامان اگر بخواهند علم پیدا می کنند و اگر در موضوعی نیاز نباشد علم پیدا نمی کنند.

نظر متکلمین و بزرگان شیعه در این مورد چیست؟
بین بزرگان تشییع این مسلم است که پیامبر(ص) و امامان معصوم عصمت دارند و علم آنان از راه آموزش وتعلیم نیست بلکه خدادادی به معنای خاص نسبت به احکام و موضوعات است.

صحبت های آقای روحانی به گونه ای بود که گویا خطا در مورد پیامبر(ص) و ائمه معصومین راه دارد و پیامبر(ص) هم اجازه نقد می داد واگر شخص متوجه می شد که از سوی خداست می پذیرفت و اگر از سوی پیامبر(ص) بود می گفت قبول ندارم

این حرف نادرست است زیرا پیامبر(ص) سخنی را از سوی خود نمی گوید اگر احکامی مانند احکام سلطانیه باشد باید اجرا شود؛ اگر کسی بگوید این را قبول ندارم پیامبر(ص) را نشناخته است

این درست است که پیامبر(ص) دهان کسی را نمی بستند که کسی صحبت نکند اما اجازه سخن گفتن و نقد یک مساله است و اینکه انتقاد بر ایشان روا باشد مساله دیگری است  

این که کسی به پیغمبر اسلام بگوید اگر نظر خودت است قبول ندارم شان وجودی و علمی پیامبر را نشناخته است

سخنرانی ها باید خیلی دقیق و حساب شده باشد نباید به عقاید شیعه که روایات صحیح در مورد آن موجود است خدشه وارد شود

نکته مهمی که شاید معطوف به سخنرانی آقای روحانی بوده این است که پیامبر(ص) در ارتباط با برخی مسائل جزئی (نه مسائل کلان و راهبردها)‌ برای این که مردم هم به فکر بیفتند و این روال و سنت ادامه پیدا کند مشورت می کردند و چه بسا نظر آنان با نظر ایشان متفاوت بود اما سخن دیگران را می پذیرفتند.

سخن صریحی از پیامبر(ص) یا معصومان در این زمینه وجود دارد؟
بله؛ اصولا پیامبر و ائمه معصومین در مسائل جزئی بر حسب ظاهر عمل می کردند در مسائل قضایی و داوری نیز می فرمایند: من در بین شما داوری می کنم (با آیین دادرسی خاص اعم از شهود، شهادت، قسم و امثال آن) و اگر قضیه ای به نفع کسی داوری شد اما حق وی نبود گمان نکند مال وی است اگر واقعا مال او نباشد آنچه داوری شده در واقع قطعه ای از آتش است.

اقدام پیامبر و معصومین طبق چارچوب ها بود اما در مسائل جزئی بر حسب ظاهر و عرف عمل می کردند به عنوان مثال اگر می خواستند به کسی مسئولیتی را واگذار کنند اینگونه نبود که به علم خود عمل کنند بلکه به حسب ظاهر به فرد کاردان و متدین که می تواند کار را انجام دهد مسئولیت را واگذار می کردند و در مواردی که شخص درست عمل نمی کرد وی را برکنار می کردند و نمی توان گفت که افراد منتخب این مشکلات را پس از دریافت سمت پیدا کردند اگر اینگونه هم بوده باشد امام آینده را می دانست اما برای همه مسائل بر اساس علم خود عمل غیب عمل نمی کردند.

دراین مسائل ممکن است خطا راه پیدا کند نه اینکه امام و پیامبر(ص) خطا کرده باشند بلکه از این باب است که این بزرگواران مامور بودند که بر حسب ظواهر عمل کنند.

در خطبه ۲۱۶ نهج البلاغه نیز حضرت امیرالمومنین می فرماید: «سخن حق و مشورت عادلانه ای را از من دریغ نکنید اینچنین نیست که من خودم را فوق آن بدانم که خطا کنم یا ایمن از این مساله باشم مگر اینکه خداوند مرا حفظ کند که او بهترین مالک من است.»

این نشان می دهد که حضرت وظیفه داشتند بر طبق ظواهر عمل کنند راه را خودشان باز می کنند و می فرمایند مشورت عادلانه را مطرح کنید اینچنینن نیست که خطا در اموری که در ارتباط با مردم، ظواهر و مشورت ها است راه پیدا نکند اما در ارتباط با احکام الهی هیچ خطایی ممکن نیست.

به نظر من نظر رییس جمهور معطوف به این بود اما صحبت های ایشان به گونه ای مطرح شد که برخی بزرگان احساس کردند که ایشان دست اندازی در عقاید شیعه در بین مردم کرده است و با توجه به این که ایشان روحانی هستند مساله حساس تر است.

نکته منفی این سوء برداشت ها چیست؟
نکته منفی این است که این سوء برداشت راه را برای سوء استفاده باز می کند و چه بسا کسانی که اطلاعات لازم را نداشته باشند بر این تکیه کنند که پیامبر(ص) را هم می توان نقد کرد و خودمان می توانیم درباره آیات و روایات نظر دهیم و نقد کنیم و روایات صحیح و با سند معتبر را نقد کنند و بگویند قبول نداریم؛ به دنبال این سخنان این آثار و تبعات نامطلوب وجود دارد که به اعتقادات ضربه وارد می کند.

گاهی تعبیرات تندی در مورد سخنرانی ایشان مطرح شد که هم اکنون در این مورد بحث نمی کنم اما اشکالات تا حدی هم به صحبت رییس جمهور وارد است و توصیه می شود که مسئولان حواسشان جمع باشد لزومی ندارد که مسائل جاری را به سمت اعتقادات مذهبی مردم ببرند و هر جا که قصد این اقدام را دارند باید حساب شده و دقیق باشد.

آقای روحانی در نشست اتحادیه مجالس کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی سوء‌برداشتی که از صحبت شان شد را جبران و منظورشان را دو مورد نقد سازنده تصحیح کردند

و گفتند پیامبر(ص) هم در موضع زمامدار و حاکم هم با مردم مشورت می کرد و هم سوالات و اعتراضات آنان را با روی خوش می شنید و پاسخ می داد.

 ان شاءالله از این پس این مسائل خیلی دقیق مطرح شود به نحوی که حواشی نداشته باشد وبه مسائل اعتقادی لطمه وارد نکند؛ بنده معتقدم که آقای روحانی به این مسائل آنگونه که درست و حق است، باور دارند اما در مواقع صحبت چنین بیان شد که انتقادهای جدی به آن وارد شود.

امیدواریم مسئولان توجه بیشتری در سخنرانی ها داشته باشند که حاشیه ای بوجود نیاید.

 

 

telegram 19dey.com

اخبار مرتبط

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٢-١١-١٣٩۶, ٠٨:۵٩

   

پر مبحث ترین ها