سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

تقابل و هم گرایی شیعه و سنی عراق در مقابل"نخست وزیر"؛

نوری مالکی در کجای بحران عراق ایستاده است؟

اولین تحرکات نظامی در عراق همزمان با بحران سوریه شکل گرفت ولی این تحرک به قدری کوچک و خالی از ضرر احتمالی بود که به راحتی دولت مالکی از آن چشم پوشی کرد.
نوری کامل محمد حسن المالکی سیاست‌مدار شیعه و رهبر حزب اسلامی دعوه در کشور عراق است. او در آوریل 2006نامزد نخست‌وزیری عراق شد و توانست جای ابراهیم جعفری را بگیرد و سپس خود را به عنوان فرد اول قدرت در کشور عراق تثبیت نمود.

وی در سال ۱۹۵۰ در کربلا به دنیا آمد. بعدها در رشته ادبیات عربی به درجه کارشناسی ارشد رسید. در سال ۱۹۸۰م دولت وقت عراق دستور اعدام تمامی اعضاء حزب الدعوه الاسلامی را داد و مالکی به همراه شمار زیادی از افراد این حزب به ایران آمد و سپس به مدت شانزده سال در سوریه زندگی کرد.

این مقاله سعی بر آن دارد تا بحران این روزهای عراق را از نظر تاثیر نوری مالکی بر آن و بررسی و همچنین رابطه این سیاستمدار شیعه با گروه های سنی مذهب و شیعه عراق بپردازد.

نوری مالکی در مدت 8 سال نخست وزیری خود توانسته اوضاع نابسامان امنیتی بعد از سقوط صدام را دچار دگرگونی کند و با ایجاد کانال های فوری برای فروش نفت این کشور و رشد اقتصادی نسبی، شرایط خوبی را برای کشور عراق جنگ زده فراهم بیاورد. سلسله اقدامات مالکی منجر به این گشت که در انتخابات پارلمان عراق نیز بتواند به عنوان سومین بار با رای خوبی، گوی سبقت را از دیگر طوائف و گروه های عراقی برباید.
فهرست "دولت قانون" به رهبری نوری مالکی نخست وزیر شیعه عراق توانست بیشترین تعداد از کرسی های پارلمان را کسب کند. کمیسیون انتخابات عراق اعلام کرد فهرست "دولت قانون" توانست 93 کرسی به دست آورد.

در مرتبه بعدی فهرست الاحرار ( وابسته به جریان صدری ها - مقتدی صدر) و فهرست "مواطن" وابسته به مجلس اعلای اسلامی به ریاست عمار حکیم باهم توانستند 57 کرسی را از آن خود کنند.
رویترز در گزارشی می نویسند: "این نتیجه، ضربه شدید نوری مالکی به رقبای شیعه، سنی و کرد به شمار می رود که به دنبال کنار گذاشتن وی از دوره سوم نخست وزیری هستند."
شاید بتوان نتیجه انتخابات پارلمان عراق را اصلی ترین دلایل بحران این روزهای عراق ذکر کرد. گروه های سنی مذهب تندرو را می توان اصلی ترین ناراضی این انتخابات بر شمرد.

اولین تحرکات نظامی، استان های سنی نشین

اولین تحرکات نظامی در عراق همزمان با بحران سوریه شکل گرفت ولی این تحرک به قدری کوچک و خالی از ضرر احتمالی بود که به راحتی دولت مالکی از آن چشم پوشی کرد. دولت عراق صرفا در اولین روزهای جنگ در سوریه، با اعزام واحدهای کوچک "ضد تروریست" از ارتش عراق سعی در آن داشت که مانع ارسال سلاح و نفرات از این کشور به سمت سوریه شود و در خیلی از مواقع نیز موفق گردید.

ولی در زمستان سال گذشته بود که برخی از جریانات سنی تند و مخالف سیاست های نوری مالکی با تجهیز گسترده مجاهدان سنی مذهب (توسط اردن و عربستان که نتیجه انتخابات پارلمان عراق، آنها را سخت آزار می داد) که تا پیش از این بر ضد نظامیان آمریکایی فعالیت می کرده و با شروع بحران سوریه، برخی از آنها در شهرهای شرقی سوریه می جنگیده، به تصرف چند روزه استان الانبار دست زدند، که با توجه به بافت این استان و مخالفت های بومی با شیعیان عراق –خصوصا بعد از خروج نظامیان آمریکایی از این کشور-موفق شدند به مدت چند ماه کنترل این استان را از دولت مرکزی عراق خارج کنند.

"اکونومیست" در باب اتفاقات عراق که از استان های غربی وسنی نشین آغاز شده است می نویسد:"موصل دومین شهر عراق با همکاری شورشیان سنی به وسیله داعش فتح شد. این شهر در شمال بغداد قرار داشته و فقط دو و نیم ساعت با بغداد پایتخت عراق فاصله دارد."

"داعش" در پی آن است که با ایجاد یک دولت سنی،نقشه جدیدی برای خاورمیانه ایجاد کند. کشوری که از استان های شرقی سوریه وغربی عراق تشکیل می شود.
تحلیل گران بد بین به مالکی از او به عنوان نماینده اکثریت شیعه و نه تمام مردم عراق یاد می کنند که بلافاصله پس از خروج نظامیان آمریکایی در سال 2011فرمان دستگیری طارق الهاشمی – معاون سنی مذهب- خود را صادر نمود.

آنها همچنین از عدم برقراری رابطه خوب میان مالکی و طوائف سنی حامی دولت نیز سخن به میان آورده و سرکوب برخی از تظاهرات های مسالمت آمیز آنها که با مشت آهنین ارتش نیز روبرو شد نیز این شکاف را عمیق تر نمود.کمپ های "داعش" در شرق سوریه یادآور خاطرات القاعده در افغانستان و پایگاه های نظامی آنها برای تربیت تروریست و مجاهدان تکفیری بوده است.
"داعش" در تسخیر شهرهای سنی نشین هدف ثانویه ای را نیز دنبال می کند، مهاجرت و کوچ اجباری سنی هایی که همسو با آنها نیستند به شهرهای مجاور. این اقدام باعث هرج و مرج و کمبود سوخت و غذا در استان های همجوار شده و نوعی فشار خارج از تصور را برای حکومت مرکزی بوجود می آورد.

گروه های شیعه؛ ناخرسند از مالکی

طیف های شیعیان عراق با تقسیم بندی های خاصی شناخته می شوند. حامیان مقتدی صدر، حامیان سید عمار حکیم جوان، حامیان طیف تند شیرازی ها. البته غیر از گروه آخر دو طیف اول زیر لوای مرجعیت شیعه عراق-آیت الله سیستانی- خود را می دانند، و نمونه عینی آن نیز حرکت هماهنگ آنها در روز بعد از فتوای آیت الله سیستانی برای جهاد در عراق. طیف شیرازی نیز به دلیل کنار کشیدن خود از معادلات امروز عراق، خارج ازبحران تکفیری های عراق هستند.

بازوی نظامی "مقتدی صدر" با نام "جیش المهدی" در مانور اخیر خود در شهرهای نجف، کربلا، بغداد و خیلی دیگر از شهرهای عراق به معنی واقعی کلمه ارتشی کوچک و اعتقادی نشان داده است. ارتشی که برخی منابع خبری ، اعضای آن را تا یک میلیون نفر تخمین زده اند و تسلط کاملی بر شهرک صدر عراق با جمعیتی نزدیک به سه میلیون نفر دارند.

خبرنگار "دیلی تلگراف" از جمعیت نزدیک به 30 تا 50 نفری آنها در روز رزمایش (بعد از فتوای آیت الله سیستانی)خبر داده که به نظر حرفه ای و آماده نبرد نشان داده است. ولی نکته کلیدی که در اینجا نهفته است این بوده که "مقتدی صدر" چند ماه قبل و در پی بالا گرفتن اختلافات سیاسی خود با دولت "نوری مالکی" از روند تحرکات سیاسی عراق خارج شده بود، این شرایط را کمی پیچیده تر می کند زیرا نخست وزیر عراق او را در حال حاضر یک رقیب بالاقوه می بیند تا یک متحد. شعار هماهنگ "صدری ها" در رزمایش معروف شنبه خود، "هرگز هرگز آمریکا” و "هرگز هرگز اسرائیل” بوده است.

اولین تقابل دولت شیعی نوری مالکی و مقتدی صدر برمی گردد به درگیری های سال 2008 استان بصره عراق که گروه شیعی "جیش المهدی" یا به تعبیری "سپاه مهدی" که با ارتش عراق پیدا کرد. این درگیری که بیشتر از چند روز ادامه پیدا نکرد و باعث تعطیلی چند روزه مدارس و دانشگاه های استان بصره شد، با ضرب العجل 72 ساعته نوری مالکی برای بر زمین گذاشتن سلاح های گروه "جیش المهدی" که تحت نظر مقتدی صدر فعالیت می کرد، پایان پذیرفت.

برخی ناظران بین المللی نیز پیام مرجع بزرگ شیعیان عراق_آیت الله سیستانی- مبنی بر حکم جهاد را، دلیلی بر اوضاع از کنترل خارج شده عراق از دستان نوری مالکی دانسته اند. به هر ترتیب مقتدی صدر به عنوان جدی ترین منتقد شیعی دولت مالکی پس از سقوط صدام، بیش از ارتش نیمه جان عراق برای حفظ این کشور در حال تلاش نظامی بوده و این از طرفی برای مالکی هشدار به حساب می آید و قطعا پس از پایان بحران عراق، مالکی فکری به حال بازسازی ساختار قدرت فعلی عراق کند.

منبع: شفاف
telegram 19dey.com

تگها: نوری المالکی, بحران عراق, داعش, شیعه و سنی

شامل تصویر کد امنیتی به صورت CAPTCHA.

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ١۴-٠۴-١٣٩٣, ١٧:۵٩