روح و روان جامعه سالم نیست

فاطمه محمدی

  ۱۹دی: اخیرا آسیب های اجتماعی بخصوص جرائم خشن و خشونت هایی که منجر به قتل های دلخراش می شود از گوشه و کنار کشور به گوش می رسد آسیب هایی که دل هر انسان با وجدانی را به درد می آورد و امنیت اجتماعی را به مخاطره می اندازد؛ روزی از قطعه قطعه کردن فردی پس از قتل وی می گویند و روزی از اسید پاشی روی جسدی و یا سوزاندن آن که باید راهکار جدی و سریع در مقابله با آن اندیشیده شود تا دامنه آن گسترش نیابد.

 در این خصوص با سلمان خدادادی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی و منتخب مردم ملکان که سال ها در این حوزه به تحقیق و پژوهش پرداخته به گفت وگو پرداختیم که مشروح آن در ادامه می آید:

کوتاهی، آسیب های اجتماعی را تبدیل به مساله امنیتی می کند

جرائم خشنی که پس از قتل شخص اسید روی جسد می پاشند، قطعه قطعه می کنند یا عکس سلفی با آن می گیرند، برای چیست؟ رشد آسیب های اجتماعی در ایران پیچیده شده واگر اقدام نشود تبدیل به معضل جدی و مسئله امنیتی می شود دراین زمینه نیازمند یک همت فرابخشی و کارجمعی هستیم.

۶۴ درصد قاتلان انگیزه قتل نداشتند

ریشه این اقدامات در کجاست؟

 این اقدامات به مشکلات اجتماعی، بی تفاوتی ها و عصبانیت های روحی و روانی برمی گردد زیرا بیش از ۶۴ درصد افرادی که مرتکب قتل در درگیری ها و نزاع ها شدند انگیزه و هدف قتل نداشتند و در عصبانیت تصمیم لحظه ای گرفتند و بالافاصله هم پشیمان شدند که این نشان می دهد که جامعه ما از نظر روحی و روانی سالم نیست و مشکلات روحی - روانی و فشار بیکاری اقدامات لحظه ای را بوجود می آورد که واقعا کار جدی می خواهد تا یک آرامش اجتماعی بوجود آید و در این راستا همه نهادهای فرهنگی و صدا وسیما مسئولیت دارند.

بعضا نهادهای ما در اینجاد خشونت در جامعه موثر هستند به عنوان مثال برخی اوقات صدا وسیما فیلم هایی را بدون هدف وخروجی پخش می کند که ترویج خشونت است و تمام یک فیلم سینمایی خشونت، درگیری و قتل است و هیچ کارایی ندارد.

برنامه های صدا وسیما باید کنترل، پالایش و هدف گذاری شود تا هر فیلمی پخش نشود که آرامش جامعه را به هم بزند.

فقر و بیکاری عامل افزایش آسیب های اجتماعی است

چرا آسیب های خشن یا آسیب هایی که تاکنون کم بوده در جامعه زیاد شده است؟

دو علت دارد؛ نخست این که ریشه تمام آسیب های اجتماعی در فقر وبیکاری است به عنوان مثال بنیتا دختر بچه شیرخواری که دزدیده شد نخستین انگیره سرقت خودرو و تامین مواد مخدر بود اما در نهایت منجر به قتل بچه شش ماهه شد.

هر چه آمار فقر و بیکاری افزایش یابد آسیب های اجتماعی بیشتری هم خواهیم داشت.

دوم بحث فرهنگی است؛ باید فرهنگ سازی شود که مردم آمادگی مقابله با جرم و جنایت را داشته باشند اگر این فرهنگ در جامعه بوجود بیاید به طور قطع بسیاری از معضلات اجتماعی کاسته خواهد شد مردم ایران آمادگی لازم برای مقابله با آسیب های اجتماعی را ندارند به عنوان مثال سه روز طول کشید بنیتا در داخل اتومبیل پیدا شد در حالی که در کشورهای پیشرفته این چنین رویدادهایی که در شبکه های مجازی پخش می شود و همه اطلاع پیدا می کنند همه مردم به آن نوع خودروها که مرتکب جرم شده مشکوک نگاه می کنند در حالی که مردم ما از کنار این موضوع ها بی تفاوت عبور می کنند.

این خودرو در داخل شهر پیدا شد و به همه اطلاع رسانی شده بود اگر مردم ایران نسبت به پیرامون خود حساس بودند بچه همان ساعت های اول پیدا می شد و جان خود را از دست نمی داد متاسفانه بی تفاوت شدن و عادی شدن مردم نسبت به جرم و جنایت و مسائل اجتماعی نامطلوب است.

شاید مردم کودکی را دیده باشند اما متوجه نشوند که ربوده شده، نظر شما چیست؟

باید همین خبر را می دادند؛ کمتر اتفاق می افتد که یک بچه شش ماهه را در خودرویی رها کنند و بروند این غیرعادی است باید گزارش داده شود.

بزرگترین منبع خبری سرویس های اطلاعاتی کشورهای پیشرفته مردم و بخصوص سالمندانی هستند که جلوی پنجره می نشینند و تا نسبت به موضوعی مشکوک می شوند بالافاصله اطلاع می دهند؛ از ۱۰ مورد شاید یک مورد واقعیت داشته باشد اما مردم و پلیس در این کشورها بی تفاوت نیستند.

همه جامعه برای کاهش آسیب های اجتماعی بسیج شوند

چه راهکاری در این زمینه وجود دارد؟

همه جامعه باید بسیج شوند و به اقدامات جرم و جنایت حساس باشند وبی تفاوت از کنار آن نگذرند در ایلام دانشجویی را سیل می برد مردم عکس می گرفتند اگر به موقع کسی اقدام می کرد مانع غرق شدن او می شدند اما مردم پیش از این که به جان یک نفر فکر کنند به عکس بی ارزش فکر کردند و بی تفاوت بودند.

بایستی حساسیت ها دوباره احیا شود؛ تا۱۰ سال پیش اگر یکی در حال غرق شدن یا آتش گرفتن یا به هر نحوی گرفتار شده بود مردم جانشان را به خطر می انداختند تا جان وی را نجات دهند وحساسیت ها بالا بود هم اکنون کم شده باید کار فرهنگی و اصولی انجام شود مردم آمادگی مقابله با آسیب ها و جرم و جنایت را داشته باشند.

تاریخ نشان داده که در هر عرصه ای که مردم وارد عمل شدند توفیق بدست آوردیم به عنوان مثال جنگ تحمیلی در کمک به محرومان مردم پیش قدم بودند و یا بسیاری از طلاق ها درمحله ها و مساجد توسط ریش سفیدان حل می شد امروز خانواده ها و مردم دیگر حساسیت لازم را ندارند یکی از اقدامات مهم این است که مردم و جامعه را حساس کنیم که به راحتی از کنار مسائل نگذرند.

همه نهادها در رابطه با این موضوع باید وارد عمل شوند زمینه بسیاری از مسائل از بین می رود وانسانیت رشد پیدا کند.

انبود قانون قانونگذاران را گیج کرده است

در این زمینه کمبود قانون وجود دارد؟

یک کار تحقیقاتی در مجلس نهم و مرکز پژوهش ها انجام شد وسه جلسه تخصصی با معاون پیشگیری از جرائم قوه قضاییه برگزار و مشخص شد که هیچ کمبود قانونی در ارتباط با آسیب های اجتماعی وجود ندارد و قضات ایران قوانین کامل را برای برخورد با انواع جرائم در اختیار دارد.

یکی از معضلات پراکندگی وانبود قانون است که مجریان و قانونگذاران را گیج کرده است.

کمیسیون اجتماعی مجلس دهم، جهت کاهش آسیب های اجتماعی چه اقدامی انجام داده است؟

در برنامه ششم توسعه کشور در مجلس دهم این کمیسیون با تصویب بیش از ۳۰ مصوبه به برنامه ششم توسعه کشور بالاترین مصوبه را داشت که بیشتر برنامه ها در حوزه آسیب های اجتماعی است.

در موضوعات مختلف بخصوص پنج محوری که مقام معظم رهبری جهت کاهش آسیب های اجتماعی تعیین کردند جدولی در ۱۸ بند و پنج محور اصلی تهیه و وظیفه دولت در هر سال برنامه مشخص شد که امیدواریم طبق برنامه عمل شود.

دادن تلفن همراه به کودکان چه میزان می تواند آسیب زا باشد؟

برخی آسیب های اجتماعی را والدین ناخواسته به فرزندان خود وارد می کنند و باید یک حد تعادل در استفاده از موبایل، تبلت و امثال آن در نظر گرفته شود که این نیازمند آموزش است؛ خانواده، جامعه، صدا وسیما، مبلغان و حوزه های علمیه در قبال این مساله مهم مسئولیت دارند.

 یکی دیگر از مسائلی که خانواده ها هم اکنون با آن مواجه هستند بی عاطفگی و فاصله میان خانواده است همه باید از این ابزارها درست و به موقع استفاده کنند و جایگزین هایی برای کودکان در نظر گرفته شود.

فضای مجازی زیرساخت و قانون می خواهد که شورای عالی مجازی، مجلس و بخصوص مرکز پژوهش های آن باید با کمک رسانه ها بسیجی راه انداخته شود تا این مساله روی ریل خود حرکت کند.

سران سه قوه و ۲۰ نهاد و سازمان پس از فرموده رهبر انقلاب مسئول رسیدگی به آسیب های اجتماعی هستند اما کاهش آسیب ها عزم جدی و همراهی همه مردم را می خواهد.