بیشتر خوراکی های وارداتی غیراستاندارد است

فاطمه محمدی

۱۹دی: این روزها و با افزایش بیماری ها دغدغه خوردن و آشامیدن هم به دغدغه های مردم اضافه شده هر کس می گوید نمی دانیم کدام اقلام خوراکی بدون ضرر و یا استاندارد است؛ یک عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی معتقد است که بسیاری از اقلام خوراکی وارداتی به ایران غیراستاندارد هستند.

سیامک مره صدق منتخب مردم تهران و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به سوالات ما در این موارد پاسخ می دهد:

در مورد برخی تولیدات که ثابت شده برای سلامتی جامعه مضر است، باید چه اقدامی انجام شود؟

در همه جای دنیا فراورده های مضر برای سلامت را دسته بندی می کنند؛ نخست؛ کارخانه اقلامی که زیان آوری بالا و اثر بخشی پایینی بر روی اقتصاد ملی و اشتغالزایی دارد تعطیل و ورود کالاهای مشابه آن به کشور ممنوع می شود که بهترین نمونه آن در ایران مشروبات الکلی است.

دوم؛ اقلامی است که با وجود زیان آوری تقاضا برای آن بالا است و تعطیلی کارخانه های داخلی باعث افزایش قاچاق آن ها می شود به عنوان مثال دخانیات که در تمام دنیا مضر بودن آن ثابت شده منتهی اگر ما تولید داخلی را متوقف کنیم بالافاصله قاچاق جای آن را پر می کند و سیاست ما باید کاهش تقاضا با فرهنگ سازی و از بین بردن زمینه های مصرفی باشد.

سوم؛ اقلامی که با وجود زیان آوری، چنان که به اندازه مجاز و متعادل استفاده شود زیان آن ها قابل کنترل است.

به عنوان مثال در دنیا سیاست سازمان های غذا و دارو در مورد نوشابه ها این است که میزان شکر را در آن کاهش دهند و در آمریکا و اروپا قند کمتر از پنج درصد الزامی شده اما متاسفانه این استاندارد با وجود این که در برنامه پنجم توسعه در نظر گرفته شد در ایران عملیاتی نشده است.

در مورد کاهش نمک و چربی فراورده هایی مانند پفک نمکی نیز اقدام شده و اسنک هایی مشابه پفک نمکی تولید می کنند که چربی و نمک کمتری دارد.

کارخانه هایی که تولیدات غیراستاندارد داشتند، تغییر کاربری داده اند؟

متاسفانه برخی از این کشورها تولیدات تولید خود را ادامه و اقلام غیراستاندارد را به سمت کشورهای دیگر سوق می دهند به این شکل که یک استاندارد تولید برای مصرف داخلی کشور خود دارند که از نظر بهداشتی بسیار سخت گیرانه است اما برای صادرات کالاها آسان می گیرند.

 متاسفانه هم اکنون بسیاری از تنقلات که متاسفانه مصرف اصلی آن هم توسط کودکان انجام می شود وارداتی هستند که حتی استانداردهای کشور تولید کننده هم در آن ها رعایت نشده و فقط برای صادرات تولید دارند و ایران هم مصرف کننده آن ها شده است.

تبلیغات صدا وسیما خلاف برنامه توسعه کشور است

چرا تبلیغات رسانه ای از رسانه ملی در خصوص اقلام خوراکی زیان آور پخش می شود؟

در رسانه های دولتی دنیا که با بودجه مردم اداره می شود تبلیغات اقلام خوراکی زیان آور ممنوع است اما متاسفانه در صدا وسیمای ایران تبلیغات پفک، چیپس، نوشابه و بسیاری از موارد آسیب زا را شاهد هستیم که خلاف برنامه توسعه کشور است و باید از طریق مراجع ذی صلاح اقدام شود.

 شورای هماهنگی سلامت وارد عمل شود زیرا با اجرایی شدن قوانین و راهکار ها فاصله زیادی است.

هزینه درمان ناشی از خوردن چیپس و پفک وحشتناک است

راهکار چیست؟

در تمامی کشورهای دنیا بویژه کشورهایی که سیستم بیمه همگانی فعال دارند برای مواد آسیب زا برای سلامت مانند نوشابه، پفک و حتی دخانیات و مشابه آن به عنوان جبران کردن بخشی از زیانی که این فراورده ها به خاطر ایجاد بیماری در بر دوش سیستم بهداشتی و درمانی کشور می گذارند مالیات هایی وضع می شود که درآمد حاصل از آن مستقیم وارد سیستم سلامت می شود.

هزینه درمان فشار خون، تصلب شراین و بیماری های قلبی - عروقی حاصل از مصرف چیپس و پفک واقعا وحشتناک است.

مجلس پیگیر است تا مالیات بر اقلام زیان آور وضع و مستقیم به وزارت بهداشت تخصیص داده شود.

در شرایط فعلی کشور ما امکان پذیر نیست که تولید نوشابه یا پفک نمکی متوقف شود زیرا ذائقه مردم به آن ها عادت کرده و راهکار آن وضع مالیات های سنگین بر تولیدکنندگان این کالاهاست تا با افزایش قیمت و فرهنگ سازی در یک دوره کوتاه میزان مصرف آن ها کاهش یابد.

چندتصدی گری نظارت بر مواد غذایی را کاهش داده است

چه میزان از محصولات وارداتی در ایران استانداردهای لازم را ندارند؟

اکثر قریب به اتفاق موادی که در فروشگاه ها به عنوان مواد غذایی وارداتی به فروش می رسند هیچ گونه استانداردی ندارند چون معمولا به صورت قاچاق وارد شدند و حتی اگر این گونه نباشد در مبدا ورود به ایران دقت کافی صورت نگرفته است.

بخشی از ایراد به دلیل چند متصدی گری برای نظارت بر مواد غذایی است

 در ایران گمرگ، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان غذا و دارو نظارت دارند در صورتی که الزاما برای سلامت مواد غذایی در همه جای دنیا سازمان غذا ودارو ناظر اصلی است.

در فروشگاه های سطح شهر تنقلات ناسالم خارجی را می بینیم که مشابه سالم تر داخلی آن موجود است اما متاسفانه حتی برای برخی خانواده های با سطح اقتصادی متوسط، استفاده از محصولات خارجی به یک تشخص و نمایش توانایی مالی تبدیل شده که این امر می تواند بسیار مخرب باشد.

مواد غذایی ایرانی آسیب زایی کمتر و نحوه نگهداری بهتر دارند؛ بسیاری از مواد غذایی وارداتی حتی اگر استانداردهای لازم در آن ها رعایت شده باشد به دلیل این که از طریق دریا وارد می شوند مدت زمان طولانی تا رسیدن به دست مصرف کننده طی می شود.

بسیاری از این شرکت ها تاریخ تولید را به صورت غیرواقعی درج می کنند و شاهد هستیم که کالایی که در کشور خارجی تولید شده و توسط حمل و نقل دریایی شش ماه طول می کشد تا به دست مشتری برسد تاریخ تولید آن یک هفته پیش است.

بر نحوه نگهداری مواد غذایی که نیاز به سیستم سرمایش و شرایط خاص دارد نظارتی انجام می شود؟

نگهداری این ها نیاز به جای خنک دارد اما در باور نمی گنجد که فردی که به عنوان قاچاق اجناس خوراکی مردم را وارد می کند، دغدغه سلامت مردم را داشته باشد.

من مطمئن هستیم کسانی که به صورت عمده در واردات این مواد غذایی به کشور دست دارند به ماهیت بیماری زا بودن آن ها اطلاع دارند و برای خود و خانواده و نزدیکانشان از آن ها استفاده نمی کنند.

برای وضع قانونی مالیات و نظارت بر استانداردها و بوفه های مدارس کمیسیون بهداشت وارد عمل شده است؟

ما خلاء قانونی نداریم بلکه در اجرای قانون مشکل داریم به عنوان مثال برای کاهش قند نوشابه در برنامه پنجم دستورالعمل وجود داشته و وضع مالیات بر اساس بودجه پیشنهاد و چند بند تصویب شد اما به عنوان مثال وزارت بازرگانی معتقد است این امر باعث آسیب به اشتغال و تولید می شود و عملا اجرایی شدن این قوانین را با اشکال مواجه کرده است.

در مورد بوفه های مدارس چه اقدامی شده است؟

 توافقنامه ای میان وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو صورت گرفته اما کنترل چندانی روی مدارس بویژه مدارس غیرانتفاعی نیست.

باید علاوه بر تولید، در فروش خوراکی های آسیب زا هم محدودیت ایجاد شود؛ به عنوان مثال بوفه هایی که در مدارس وجود دارد نباید به هیچ وجه اجازه فروش این اقلام را داشته باشند.

 تنقلات ناسالم باید حذف شود و میان وعده دانش آموزان باید مواد غذایی سالم سوق پیدا کند ساندویچ هایی که ظاهر زیبا اما ترکیبی از مواد سنتی ایرانی که مورد نیاز دانش آموز است در بوفه های مدارس به فروش برسد به عنوان مثال نان، پنیر، گردو و خرما انرژی زا است و جلوی مصرف مواد غذایی ناسالم را می گیرد.

بوفه های مدارس باید به عادات غذایی دانش آموزان جهت دهد و ذائقه سالم را برای دانش آموزان بسازد؛ کشورهایی که سیستم های بهداشتی مناسبی دارند این گونه عمل می کنند.

 به این اعتقاد دارید که میان هزینه های دولتی برای درمان و نبود پیشگیری در ایران تعارض وجود دارد؟

بله؛ سرمایه گذاری در زمینه پیشگیری بسیار کمتر است؛ نه تنها در اجرا بلکه در زمینه آموزش هم این مساله وجود دارد و پزشکان و حتی تیم پیراپزشکی در کشور ما تربیت می شوند اما تنها مهارت های درمانی دارند. 

سازمان های بیمه ای هم به این شکل عمل می کنند که این امر برای یک کشور دردناک است.

 به عنوان مثال سازمان های بیمه ای هزینه گران ترین دارهای شیمی درمانی را پرداخت می کنند منتهی هزینه غربالگری که باعث می شود بسیاری از بیماری ها و سرطان ها بهتر تشخیص داده و با هزینه به مراتب کمتر درمان شوند انجام نمی شود و جای تاسف دارد که به جای این که تاکید بر پیشگیری باشد بر درمان متمرکز شده است.