سایت خبری تحلیلی 19دی آنلاین

از تشویق تا حبس برای وازکتومی

بروز شده : ٧-٠۴-١٣٩٣, ٠٠:۴۶    نسخه چاپی    
همین چند روز پیش بود که در صحن علنی مجلس شورای اسلامی صحبت از طرحی به میان آمد که برای انجام عمل‌های جراحی جهت پیشگیری از بارداری (وازکتومی و توبکتومی)‌ 2 تا 5 سال حبس مجازات مد نظر قرار می‌گیرد.
هر کسی که دانشجوی دانشگاه های ایران بوده باشد درس شیرین دو واحدی تنظیم خانواده را هم باید از سر گذرانده باشد. درسی دو واحدی که نه تنها کلاس هایش همیشه با خنده شروع می شد و با خنده هم تمام بلکه درسی بود که به لطف آن معدل را بالا بکشی و از مشروطی خلاص شوی. درسی که شاید به ظاهر خنده دار بود اما آنچنان که دانشجویان می پندارند بی اهمیت هم نبود. کتابی که بیش از این که روش تنظیم خانواده را آموزش دهد از طریق آن به جوانان یاد داده می شد چگونه و چطور باید بهداشت باروری را رعایت کنند.

اصلا تنظیم خانواده چیست؟

تنظیم خانواده یا همان کنترل خانواده، به‌ پیش‌گیری از حاملگی‌های پرخطر گفته می شود، حاملگی‌های برنامه‌ریزی نشده ای که نهایتاً به سقط‌ها غیرقانونی ختم می شود. به عبارت دیگر تنظیم خانواده سعی بر تواناسازی زوج‌ها به ‌تصمیم گیری مسئولانه در مورد تعداد و فاصله‌گذاری بین فرزندانشان و برخورداری از اطلاعات و وسایل لازم برای وصول به‌این هدف و اطمینان از انتخابی آگاهانه و در اختیارگذاردن مجموعهٔ کاملی از روش‌های مؤثّر و مطمئن، برای جلوگیری از بارداری دارد.

تنظیم خانواده چیزی نیست که خاص زندگی مدرن و کنونی ما باشد. از دیر باز کنترل زاد و ولد در دنیا وجود داشته و می شود آن را به۴۰۰۰هزارسال قبل از میلاددر مصر و۱۶۰۰سال قبل از میلاد در هند نسبت داد.اما جهان در قرن بیستم تحت تأثیر کتاب توماس مالتوس، روحانی و اقتصاددان بریتانیایی با جنبش کنترل جمعیت همراه شد و نظریه او مبنی بر این که جمعیت جامعه، هنگامی که کنترل نشود، افزایش می‌یابد حامیان خود را پیدا کرد.

ماجرای ایران و تنظیم خانواده

به گزارش شفاف، سیاست کنترل موالید برای اولین بار در ایران به دوران قبل از انقلاب اسلامی یعنی به سال 1337 در زمان حکومت محمدرضا پهلوی باز می گردد اما آغاز برنامه‌های منسجم کنترل جمعیت از سال۱۳۴۸بود که رشد جمعیت ایران در اثر این برنامه‌ها از۱٫۳درصد به۱٫۲درصد کاهش یافت. بعد از انقلاب اسلامی و با وقوع جنگ 8 ساله میان ایران و عراق و شهادت بی شماری از جوانان ایران ميل رواني به داشتن فرزند بيشتر، جمعیت به شدت رو به افزایش گذاشت به قدری که در سال 1356 رشد جمعیت و موالید به بالاتر از 3.2 درصد رسید و همین دلیلی شد تا میزان جمعیت جوان متولد دهه‌های 50 و 60 به بالاترین میزان خود برسد. همین عامل سبب شد تا سیاست گذاران فرهنگی کشور را به فکر فرو برد تا در سال 1367 سیاست‌های جلوگیری از موالید در دستورکار دولت قرار گیرد و خدمات پیشگیری از بارداری از جمله ارائهکاندومدر مراکز بهداشت شهری و روستایی و نیز انجام وازکتومی به صورت رایگان انجام شود. در سال 1372 نیز قانون حذف سیاست‌های تشویقی فرزند سوم به بعد رسما مورد تأیید شورای نگهبان قرار گرفت و کلیه سیاست‌های تشویقی۳اولاد به بالا از جمله کپن، حق اولاد و ... از تسهیلات خانوار حذف شد و در همین سال‌‌ها بود که کتاب تنظیم خانواده نیز به دروس تحصیلی دانشجویان اضافه شد. این اقدامات منجر به سریع‌ترین کاهش ثبت شده در نرخ رشد جمعیت یک کشور شد و نرخ رشد جمعیت ایران را در مدت کوتاهی از۳٫۲٪به۱٫۲٪در سال رساند.

در سال های بعد از اتمام هشتمین دوره ریاست جمهوری و با روی کار آمدن دولت نهم، محمود احمدی نژاد رئیس جمهور وقت ایران با سیاست کنترل و کاهش جمعیت مخالفت کرد. وی در مصاحبه ای با شبکه یک سیما ضمن تأکید بر اینکه شعار دو بچه كافی است را قبول ندارد، گفت: "این مساله سیاست غلطی بود كه غربی‌ها انتخاب كرده و امروز پشیمان هستند و سرمایه سنگینی برای حفظ هویت و فرهنگ خود می‌پردازند، چرا باید در مسیری قرار بگیریم كه نتیجه آن مشخص است."

در همین راستا بود که مسئولان وقت دولت شروع به اقداماتی در این زمینه کردند از جمله وزارت علوم و مرکز امور زنان و خانواده رياست‌ جمهوري براي اولين بار زمزمه‌هاي حذف درس تنظيم خانواده از دروس دانشگاهي را بر سر زبان‌ها انداختند و قرار شد از ترم بهمن سال 90 در کنار کتاب درسی تنظیم خانواده، کتاب «روانشناسي ازدواج و شکوه همسرداري» به دانشجویان تدریس شود.

وزیز علوم و مرکز امور زنان و خانواده رياست‌ جمهوري دولت احمدی نژاد قبل از ارائه این طرح گفته بود: "کنترل جمعيت و راه‌‌هاي پيشگيري از بارداري ديگر به دانشجويان آموزش داده نمي‌شود و از ترم بهمن، کتاب روانشناسي ازدواج و شکوه همسرداري در دانشگاه‌هاي کشور تدريس مي‌شود.» او حتي کتاب جمعيت و تنظيم خانواده را کتابي با رويکرد دولت اصلاحات دانسته و عنوان کرد: "رويکرد دولت اصلاحات، کاهش جمعيت ايران بود که از اين جهت پيشگيري از بارداري را در بين زنان رايج کرده و آنها را تشويق به اشتغال بيشتر مي‌کرد و با رونق دادن مهد‌هاي کودک، فاصله بين مادر و فرزند را افزايش داد."

اما یک سال بعد دبیر وقت شورایعالی آموزش عالی، دانشگاه ها را موظف به اجرایی کردن درس «خانواده و جمعیت» کرد و در سال 92 این طرح در مصوبه جلسه 253 شورای اسلامی تصویب شد.
همچنین در سال 91 شهلا ميرگلو‌، عضو کميسيون بهداشت و درمان مجلس در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران خبر از توقفسياست تشويقي کنترل جمعیت از جمله اجراي رايگان عمل "وازکتومي" و "توبکتومي" داد و در آذر 92 در پی اجرایی کردن سیاست‌های تشویقی برای افزایش جمعیت عمل بازگشت وازکتومی رایگان اعلام شد.

اهمیّت مقوله جمعیّت در گفتمان رهبری

با وجود آن که سیاست افزایش جمعیت از سال‌های 82 تا به امروز در سخنان رهبری مشهود است اما بالاخره در30 اردیبهشت امسال بود که مقام معظم رهبری به طور رسمی متن ابلاغیه خود را به رؤسای قوای سه گانه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تقدیم کرد. رهبر انقلاب در این ابلاغیه با تأکید بر اهمیّت مقوله جمعیّت در اقتدار ملّی؛ و با توجه به پویندگی، بالندگی و جوانی جمعیّت كنونی كشور به عنوان یك فرصت و امتیاز؛ مسئولان نظام را ملزم به ارائه سیاست‌هایی در جهت جبران كاهش نرخ رشد جمعیّت و نرخ باروری در سال‌های گذشته کردند.

در این ابلاغیه آمده است: با در نظر داشتن نقش ایجابی عامل جمعیّت در پیشرفت كشور، لازم است برنامه‌ریزی‌های جامع برای رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی كشور متناسب با سیاست‌های جمعیّتی انجام گیرد. همچنین ضروری است با هماهنگی و تقسیم كار بین اركان نظام و دستگاه‌های ذیربط در این زمینه، اقدامات لازم با دقّت، سرعت و قوّت صورت گیرد و نتایج رصد مستمر اجرای سیاست‌ها گزارش شود.

از تشویق تا حبس برای وازکتومی

همین چند روز پیش بود که در صحن علنی مجلس شورای اسلامی صحبت از طرحی به میان آمد که برای انجام عمل‌های جراحی جهت پیشگیری از بارداری (وازکتومی و توبکتومی)‌ 2 تا 5 سال حبس مجازات مد نظر قرار می‌گیرد.

در آخر کلیات این طرح با مخالفت 72 نماینده از جمله مهدی دواتگری، حمیدرضا طباطبایی و نادر قاضی پور و با 106 رای موافق از جمله علی مطهری، محمد صالح جوکار و داود محمدی و 8 رای ممتنع از مجموع 207 نماینده حاضر تصویب شد.

این طرح بازتاب‌های متعددی در رسانه‌ها داشت و با مخالفان و موافقان زیادی همراه بود. مخالفان این طرح معتقدند این امر می تواند مراجعه برای انجام عمل وازکتومی زیر زمینی را در ایران افزایش دهد که این برای ایرانیانی که به دنبال عمل جراحی برای جلوگیری از بارداری هستند خطرناک است و با مراجعه به کلینیک های زیرزمینی سلامتشان به خطر بیافتند. البته این طرح نیازمند بحث بر روی جزئیات، پیش از تصویب آن به عنوان قانون است.

یک طرح و چند سوال

اما با تمام این تفاسیر بیان این طرح سوالات فراوانی را در ذهن ایجاد می‌کند از جمله این که چرا مسئولان نظام فرهنگی کشور تا زمانی که مقام معظم رهبری به صورت علنی از بحرانی در کشور صحبت به میان نیاورد و تا زمانی که ابلاغیه رسمی به دستشان ندهند به فکر پیشگیری از بحران‌های پیش رو نیستند؟

از این گذشته با وجود این که نمی‌توان اقتصاد را بی‌تأثیر در این زمینه دانست اما بیش از آن نقش فرهنگ سازی در افزایش جمعیت چشم گیر تر است؛ نشان به آن نشان که در خانواده‌هایی که از وضع مالی زیر متوسط برخوردارند تعداد فرزندان بیشتر از خانواده‌هایی است که از تمکن مالی بالایی برخوردارند و نیز نمی‌توان نقش رسانه‌ها را در افزایش جمعیت بی تأثیر دانست چرا که رسانه‌ها سازنده افکار عمومی جامعه هستند و طیف وسیعی از مردم از برنامه‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی الگو برداری می‌کنند. با وجود این نقدی هم بر عمل کرد رسانه ملی ایران وارد خواهد بود که از این امر غافل است. پس سوالی مطرح می‌شود که چرا مسئولان و اهالی رسانه‌‌ای کشور ما برای افزایش جمعیت و هشدار به پیری جمعیت ایران کاری انجام نمی‌دهند؟

حال بعد از همه این سوالات و شبهاتی که با مطرح شدن این طرح در مجلس در اذهان عمومی ایجاد شده است باید منتظر بمانیم تا ببینم که آینده این طرح و آینده فرزندآوری در ایران به کجا خواهد کشید.
telegram 19dey.com

تگها: تشویق, حبس, وازکتومی, تنظیم خانواده

شامل تصویر کد امنیتی به صورت CAPTCHA.

شبکه خبری

نسخه قابل چاپ:
تعداد نظرات: 0
همه مطالب تاریخ: ٧-٠۴-١٣٩٣, ٠٠:۴۶